Πολλοί πιστεύουν ότι το Χριστουγεννιάτικο
δέντρο είναι ξενόφερτο έθιμο. Όμως κάθε
άλλο παρά ξενόφερτο είναι. Στην αρχαία Ελλάδα υπήρχε το έθιμο του στολίσματος
δέντρου, στην πόλη/κράτος των Αθηνών. Λεγόταν «Ειρεσιώνη» όμως δεν ήταν έλατο
αλλά ελιά και για την ακρίβεια αγριελιά.
Η Ειρεσιώνη (από το είρος/έριον δηλαδή μαλλί)
ήταν ένας φουντωτός κλάδος αγριελιάς που τον στόλιζαν με γιρλάντες φτιαγμένες από
λευκό και κόκκινο μαλλί και τον διακοσμούσαν με φθινοπωρινούς καρπούς (σύκα,
καρύδια, αμύγδαλα, κάστανα) Παιδιά, των οποίων και οι δύο γονείς ζούσαν, την περιέφεραν στους δρόμους της πόλης, από σπίτι σε σπίτι, τραγουδώντας
κάλαντα και παίρνοντας φιλοδωρήματα Μετά την περιφορά την κρεμούσαν στο σπίτι
τους πάνω από την εξώπορτά τους. Η Ειρεσιώνη έμενε εκεί μέχρι την επόμενη χρονιά οπότε
τοποθετούσαν την νέα. Την παλιά την έκαιγαν σε γιορταστική πυρά. Η κατασκευή
και περιφορά της Ειρεσιώνης είχαν γιορταστικό χαρακτήρα, ήταν κάτι σαν ευχαριστία
για την ευγονία της χρονιάς προς την πολιούχο θεά Αθηνά, τον Απόλλωνα και τις
Ώρες (Ευνομία, Δίκη, Ειρήνη). Η γιορτή γινόταν το διάστημα μεταξύ 22
Σεπτεμβρίου και 20 Οκτωβρίου.
Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε ότι η
Ειρεσιώνη είναι πρόγονος του Χριστουγεννιάτικου
δέντρου. Σημειώστε ότι οι Έλληνες ταξιδευτές διατηρούσαν και επαναλάμβαναν το
έθιμο αυτό όπου και αν ήταν αλλά ελλείψει ελαιοδένδρων στόλιζαν
κλαδιά από τα δέντρα που ευδοκιμούσαν σε κάθε τόπο.
Το έθιμο καταδικάστηκε ως ειδωλολατρικό κατά
την εποχή του Βυζαντίου και
απαγορεύτηκε. Παρέμεινε όμως σε κάποιες Ελληνικές αποικίες αλλά και σε περιοχές
της βόρειας Ευρώπης που είχαν επισκεφτεί
οι Έλληνες. Εκεί το έθιμο διατηρήθηκε και ταυτίστηκε με το έλατο (ελλείψη ελιάς)
που χρησιμοποιήθηκε σαν συμβολικό δέντρο από τις προχριστιανικές θρησκείες
επειδή δεν χάνει το φύλλωμά του (evergreen) για να τονιστεί η
διάρκεια τους. Αργότερα υιοθετήθηκε από τους
Προτεστάντες και σιγά σιγά κέρδισε και όλους τους Ευρωπαίους. Στην Ελλάδα επανήλθε (ως Χριστουγεννιάτικο
δέντρο) με τους Βαυαρούς που συνόδεψαν τον Όθωνα που βεβαίως το παρουσίασαν ως
δικό τους έθιμο.
