Μια φίλη...

Πριν λίγες μέρες μια καλή μου φίλη αυτοκτόνησε. Την προηγούμενη μέρα της αυτοκτονίας της είχαμε μιλήσει επί ώρες,. Ήταν απελπισμένη. Προσπάθησα να την πείσω να δει έναν ψυχολόγο, όχι ότι θα της έλυνε τα προβλήματα , αλλά σίγουρα θα βοηθούσε να τα δει με άλλο μάτι από άλλη σκοπιά. Από την ώρα που έμαθα ότι έδωσε τέλος στο μαρτύριό της όπως αποκαλούσε την ζωή της άρχισα να σκέφτομαι πόσο εύκολο είναι να οδηγηθεί ένας άνθρωπος στην απόφαση αυτή ζώντας όπως η φίλη μου και όντας όπως αυτή ευαίσθητος χαρακτήρας.

Ηταν 60 ετών. Είχε σπουδάσει δημόσιες σχέσεις και ιστορία της τέχνης  στην Ιταλία όπου και γνωρισε στον σύζυγό της. Είχε δυο κόρες που είχαν και εκείνες σπουδάσει και είχαν φτιάξει τις δικές τους οικογένειες. Εργαζόταν για χρόνια αλλά όταν παντρεύτηκε ο περίγυρός της (γονείς , πεθερικά , σύζυγος) είχαν «απαιτήσει» εμμέσως πλην σαφώς να αφήσει την δουλειά της. Ο λόγος εκείνη την εποχή ήταν ¨να μεγαλώσει τα παiδιά της¨ και η πιο συχνή ατάκα τους ήταν «έτσι κι αλλιώς να δουλεύεις όλα τα λεφτά του μισθού σου θα τα δίνεις στη γυναίκα που θα τα προσέχει, οπότε θα είσαι η μία η άλλη , κάτσε λοιπόν σπίτι σου να τα μεγαλώσεις η ίδια! Έτσι κι αλλιώς οικονομικό πρόβλημα δεν υπάρχει». Σωστή σκέψη όμως έκρυβε παγίδες που ούτε η Πάολα αλλά ούτε και οι άλλες γυναίκες αυτής της γενιάς (εμού συμεριλαμβανομένης) δεν κατάλαβαν... Μένοντας σπίτι πρώτον έχασε την επαφή με τον έξω κόσμο, έμεινε εκτός αγοράς, εκτός των αλλαγών που δίνει η εργασιακή εμπειρία. Ο κόσμος αλλάζει , εξελίσσεται, διαφοροποιείται. Οι αλλαγές αυτές δεν γίνονται αντιληπτές στον μικρό οικογενειακό πυρήνα άμεσα αλλά με μεγάλη καθυστέρηση. Δεύτερον μη έχοντας προσωπικά χρήματα γίνεται εξαρτώμενο άτομο με όλα όσα η έννοια «εξαρτώμενο» κουβαλάει, με πρώτη και καλύτερη την οικονομική αδυναμία, που την οδηγούσε στο να εξαρτά τις προσωπικές της ανάγκες από κάποιον άλλο, να ¨ελέγχεται¨  δηλαδή από τον σύζυγο, κάτι που σίγά σιγά άλλαξε μορφή και ή περιόριζε στο ελάχιστο τις προσωπικές ανάγκες της ή βρισκόταν στο έλεος έντονων συζητήσεων ή επικρίσεων, παρ ότι δεν υπήρχε κανένα οικονομικό πρόβλημα στην οικογένεια.  Και μιλάμε για μια γυναίκα που δεν ήταν σπάταλη, δεν ενδιαφερόταν για την μόδα και ήταν ιδιαιτέρως οικονόμα. Τρίτον και ίσως σπουδαιότερο είναι ότι αλλάζει ύπουλα και υπόγεια η σχέση μέσα στο ζευγάρι. Ο άνδρας  εδραιώνει ασυνείδητα κυριαρχία βλέποντας την γυναίκα ως πλήρως εξαρτημένο μέλος, η ανεξαρτησία μονομερώς χάνεται οπότε γεννιούνται συμπεριφορές κτήτορα-κτήματος με τελικό αποτέλεσμα εκρήξεις οργής και από τα δυο μέλη. Θα μου πείτε τι γινόταν στο παρελθόν  όταν οι γυναίκες δεν είχαν τα δικαιώματα που έχουν σήμερα? Ακριβώς το ίδιο γινόταν μέσα στις τότε οικογένειες με την διαφορά ότι τότε ήταν ο κανόνας ενώ τώρα είναι η εξαίρεση. Αλλά ας γυρίσουμε στη φίλη μου.

Όταν τα παιδιά της μεγάλωσαν κάπως έκανε πολλές προσπάθειες να επανενταχθεί στην αγορά εργασίας  αλλά οι εξελίξεις την είχαν προλάβει , στον εργασιακό χώρο είχαν αλλάξει πολλά και επιπλέον ήταν σαραντάρα και ως εργαζόμενος και μάλιστα γυναίκα, σε αυτή την ηλικία δεν βρίσκει καθόλου εύκολα δουλειά. Όσες βρήκε ήταν κακοπληρωμένες και με υπερβολικές απαιτήσεις ωραρίου. Επιπλέον ο σύζυγος , που επί 10 -12 χρόνια είχε μάθει σε έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής δεν δεχόταν τις αλλαγές στην καθημερινότητά του. Τόσο η δουλειά όσο και η οικογένεια (ίσως και ο εαυτός της) την πίεζαν πάλι για άλλους λόγους αυτή την φορά να ξαναγυρίσει πάλι μέσα στο σπίτι. Παλεύει να παραμείνει στην αγορά εργασίας ακόμη και ως ανασφάλιστος εργαζόμενος αλλά η εταιρεία στην οποία δούλευε κλείνει και μένει πάλι χωρίς δουλειά. Πίσω στο σπίτι λοιπόν πάλι αλλά με διογκωμένα ψυχολογικά προβλήματα. . Τα παιδιά της είναι πλέον στην εφηβεία και τόσο εκείνη όσο και ο σύζυγός της στην κλιμακτήριο. Πολύ σύντομα η κατάθλιψη της χτυπάει την πόρτα αλλά κανείς δεν την παίρνει σοβαρά, ούτε καν η ίδια, μέχρι που αρχίζουν τα ψυχοσωματικά προβλήματα. Αρχίζει να νοιώθει άρρωστη, να περνά ώρες στο κρεββάτι , να γίνεται δύστροπη, να αλλάζει συμπεριφορά... Η επικοινωνία μέσα στην οικογένεια που πάντα ήταν προβληματική χάνεται. Το αποτέλεσμα είναι εκρηκτικό μια και γίνεται αυτοκαταστροφική. Τελικά πριν οκτώ ή εννιά χρόνια ο σύζυγος την εγκαταλείπει (εκείνη λέει ότι του ζήτησε να φύγει) και βρίσκεται αντιμέτωπη με το χάος. Επιβιώνει με τα χρήματα που εκείνος της δίνει «για τα παιδιά».  Είναι πια πενήντα επτά χρονών και σκέπτεται να ζητήσει σύνταξη. Τότε βρίσκεται μπροστά στο αληθινό πρόβλημα, δεν μπορεί να πάρει καμιά σύνταξη γιατί δεν ήταν αρκετός ο χρόνος που είχε συνολικά δουλέψει. Τα παιδιά φεύγουν από το σπίτι και αυτόματα ο σύζυγος δεν δίνει άλλα χρήματα. Τα έξοδα τρέχουν αλλά τα έσοδα είναι μηδέν. Πουλάει το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο που της μένει, μια και όλα τα υπόλοιπα τα είχε περάσει στα παιδιά της, ώστε να μπορέσει να ζήσει και νοικιάζει ένα μικρό σπίτι. Η κατάθλιψη την στέλνει ένα εγκεφαλικό και μετά ένα δεύτερο που της αφήνει μια μικρή παράλυση που την κάνει να αισθάνεται ανάπηρη. Ο κόρες της μπλεγμένες στα προσωπικά τους προβλήματα (ανεργία, έλλειψη χρημάτων) δεν καταλαβαίνουν πόσο πιεσμένη είναι η μητέρα τους και καυγαδίζουν συχνά μαζί της. Τα χρήματά της τελειώνουν και την διώχνουν από το σπίτι που μένει. Το έσχατο κτύπημα... Τα λιγοστά πράγματά της στον δρόμο. Μιά φίλη προσφέρεται να της παραχωρήσει  ένα δωμάτιο  στο σπίτι της . Ήταν 15 Νοεμβρίου 2013, τρεις μέρες  πριν γίνει 60 ετών. Μεταφέρει όσα πράγματα χωράνε στο δωμάτιο και τα υπόλοιπα τα αφήνει στον απέναντι σκουπιδοτενεκέ και ακολουθεί την μοίρα της... 

Μιλήσαμε αργά το μεσημέρι για ώρες... ήταν η μέρα των γενεθλίων της, 18 Νοεμβρίου,  ήταν πολύ στεναχωρημένη:

«Σήμερα έχω γενέθλια, μου είπε, όλοι μου εύχεστε χρόνια πολλά αλλά θέλω χρόνια λίγα και ήρεμα. Κάθομαι στο παράθυρο, ευγνωμονώ την φίλη μου που δεν με άφησε στο κρύο, και βλέπω απέναντι σε ένα σπίτι το στολισμένο χριστουγεννιάτικο δέντρο και μπροστά, δίπλα στον σκουπιδοτενεκέ τα έπιπλά μου, τα κομμάτια της ζωής μου πεταμένα. Δεν έχουν αξία όπως δεν έχω και εγώ... Ανήκω πια στα σκουπίδια της ζωής...Δεν έχω σπίτι, δεν έχω καθόλου χρήματα, δεν έχω φαγητό καλά καλά, δεν έχω ούτε οικογένεια, οι κόρες μου δεν με θυμούνται... ο πρώην σύζυγός μου είναι με την καλή του, όλοι τους ξέρουν που είμαι , πως περνώ αλλά κανείς δεν έκανε  ούτε ένα τηλέφωνο, μόνο εσύ και η Νένη (η κοπέλα που της είχε παραχωρήσει το δωμάτιο).. Το μόνο που έχω είναι το κορμί μου και οι αναμνήσεις μου... Δεν ζεις έτσι, δεν νιώθεις άνθρωπος, ,μου λες να δω έναν ψυχολόγο... για ποιο λόγο? για να επιτείνω το μαρτύριό μου? Ναι έκανα λάθη, πλήγωσα τα παιδιά μου και τον άντρα μου,  αλλά το κόστος είναι τεράστιο... Τεράστιο... δεν μπορώ πια να το διαχειριστώ...Σήμερα έχω τα γενέθλιά μου... 60 χρονών... αισθάνομαι ένα τίποτε...»

Στις 19 Νοεμβρίου το πρωί η αστυνομία είπε ότι βρέθηκε άψυχη σε μια ακρογιαλιά... 

Είχε υπερβολικό κρύο εκείνο το βράδυ...